استرس بزرگ‌ترین و شایع‌ترین بيماري قرن عنوان شده است چرا كه عصبانيت، اعتماد به نفس پايين، افسردگي، بی‌تفاوتی، تحلیل‌پذیری، اختلال در تمركز، بی‌قراری و اضطراب از علائم شايع استرس است.
يكي از دلايل آشكار استرس، اختلاف و تنش بين افراد خانواده است اين امر ممكن است ناشي از ناسازگاري اساسي بين زن و شوهر باشد وقتي چنين خانواده‌هایی صاحب فرزند می‌شوند آن‌ها خود را مجبور به ادامه زندگي می‌کنند، زيرا معتقدند كه جدايي به كودكان آسيب می‌رساند، اما در حقيقت كودكان در چنين شرايطي بيشتر از زماني كه با يكي از والدين خود به شادي زندگي كنند، آسيب می‌بینند.
استرس به معني يك نوع باري است كه می‌تواند بر انسان، غير انسان و محيط وارد شود، حالا می‌تواند اين بار مثبت يا منفي باشد استرس در خانواده جايگاه خاص خود را دارد، يعني ممكن است ارتباطات بين اعضاء موجب استرس شود، وضعيت بد اقتصادي، رفتاري و تربيتي باعث به وجود آمدن استرس در خانه می‌شود.
استرس‌هایی كه در خانواده تبديل به خشونت می‌شوند، بنا به فرهنگ بومي و غیربومی بدن با هم تفاوت دارند مثلاً اگر در خانواده‌ای زوج، از فرهنگ‌های مختلفي باشند و توافقي بين فرهنگ‌ها صورت نگيرد، اين مسئله در بسياري از اوقات تبديل به استرس و سپس خشونت خواهد شد.
در واقع اين توافق، قبول فرهنگ‌ها و وفق دادن فرهنگ‌های ديگر است كه می‌تواند از ميزان استرس كاسته و درنتیجه ریسک‌پذیری خشونت را پايين آورد.
استرس زنان خانه‌دار برحسب نوع مسئولیت‌هایی كه آنان در خانواده‌دارند، ايجاد می‌شود، تنظيم ميزان مخارج خانواده، تنظيم برنامه غذايي، ايجاد فضاي آرام و شاد و مديريت در برنامه‌ریزی تربيتي و آموزشي فرزندان از اين دسته‌اند.
گاهي اوقات اين مسائل كه از مسئولیت‌های زن خانه‌دار است، موجب ايجاد استرس‌های خاص مديريتي زنان خانه‌دار می‌شود كه عواملي همچون مديريت يا مهارت‌های تنظيم در مديريت، می‌تواند از ميزان كاهش استرس زنان بكاهد.
استرس مردان نيز شامل نگراني از تنظيم دخل‌وخرج، تنظيم اوقات فراغت خانواده و نگراني از تربيت كودكان است البته مردان نيز مسئولیت‌های خاص خود را دارند، اما مسائلي كه زنان را دچار استرس می‌کند در مردها بيشتر نقش نگراني دارد تا استرس.
اگر مسئولیت‌ها به‌خوبی شناخته نشود و جايگاه مسئولیت‌ها در خانواده مشخص نشود، استرس می‌تواند مخرب باشد و موجب خشونت در خانواده شود لذا تقسيم مسئوليت و مسئولیت‌پذیری می‌تواند موجب توازن در روابط اعضاي خانواده شود.
پذيرش مسئوليت، خود استرس‌زاست، ولي در بيشتر مواقع استرس داراي بار مثبت است و تنها عدم مديريت زمان، عدم استفاده از امكانات و تجهيزات ممكن است موجب استرس منفي شود.
 
يكي از راه‌های مقابله با به وجود آمدن استرس، مثبت انديشي است يا به عبارتي اندیشه‌های منفي اكثراً موجب استرس می‌شوند لذا يكي از راه‌های كاهش اين مشكل‘ نگاه مثبت به مسائل و مثبت انديشي است.
مراجعه به مشاوره و يا رفتن به مطب مشاوره به معني بيماري و مريضي نيست، بلكه به معني اطلاع‌رسانی، آشنايي و توانمندسازي افراد در برخورد با مشكلات يا ديگر مهارت‌های حل مسائل از طريق خود افراد است.
نكته قابل توجه ديگر اين است كه، استفاده مداوم و بيش از حد از تلفن همراه حتي در اوقات فراغت، ميزان رضايت افراد را از زندگي خانوادگي كاهش می‌دهد.
نتيجه بررسي دو ساله پژوهشگران دانشگاه ويسكانسين درباره 1300 فرد بالغ، حاکی است افرادي كه به‌طور دائم در محيط كار و منزل از تلفن همراه يا پيجر استفاده می‌کنند و حتي در خانه نيز به مرتب به تلفن‌های كاري خود پاسخ می‌دهند، استرس زيادي را به اعضاي خانواده خود تحميل می‌کنند كه اين امر به روابط خانوادگي آنان لطمه می‌زند.

راه‌های جلوگيري از استرس و افسردگي
- بخنديد، كه خنديدن زندگي را لذت‌بخش می‌کند و درمان هر درد و گرفتاري است.
- از تعطيلات خود استفاده مطلوب نماييد.
- در مواقع استرس و خشم و بحران فكري، تنفس عميق را تجربه كنيد.
- كاري كه قرار است انجام دهيد را به تعويق نيندازيد.
- به خوب خوابيدن توجه نماييد و از هر طريق براي بهتر شدن آن كوشا باشيد.
- وقت‌شناس باشيد و زودتر از موعد مقرر در هر موردي حاضر شويد.
- دوستان مثبت انديش و با روحيه و ورزشكار و علاقه‌مند به علم را انتخاب كنيد.
- ورزش كردن را در هر شرايطي در برنامه زندگي خود منظور فرماييد.
- نظم و تربيت داشته باشيد و براي انجام كارهايتان برنامه‌ریزی كنيد.
- به هنر و موسيقي علاقه نشان دهيد و نواختن يك ساز يا يك هنر را بياموزيد.
 
- احساس خوبي نسبت به چهره خود داشته باشيد و تقويت كنيد اعتمادبه‌نفستان را.
- هديه دادن عامل ايجاد صميميت است، با رعايت وضعيت اقتصادي خود اين كار را انجام دهيد.
- با يادداشت كردن حالات بد يا خوب خود در هر روز، آن‌ها را بررسي كنيد.
- همواره مواظب سلامتي و تغذيه خود باشيد.
- با اراده و مصمم و قاطع باشيد و اعتماد به نفس خود را تقويت كنيد.
- معنويت را در خودتان پرورش دهيد و هميشه به خدا توكل كنيد.
- مثبت انديش باشيد و ضمن به كارگيري تجربيات، به زمان حال نيز توجه داشته باشيد.
- از روش‌ها و الگوهاي افراد موفق استفاده كنيد.
- مطالعه قرآن حتي روزانه يك صفحه را تجربه كنيد.
- ضمن احترام به ديگران در مواقع ضروري به آن‌ها (نه) بگوييد.
استرس كه بزرگ‌ترین و شایع‌ترین بيماري قرن است می‌تواند باعث بروز مشكلاتي در بدن و ايجاد آشفتگی‌هایی در ظاهر شود. علاوه بر اين، استرس موجب تغيير در رفتار نيز می‌شود.
هيچ سطح استرس واحدي وجود ندارد كه براي همه افراد مناسب باشد همه ما مخلوقاتي منحصر به فرد با نيازهاي خاص خود هستيم، بدين ترتيب موضوعي كه باعث مضطرب شدن فردي می‌شود ممكن است در فرد ديگر چنين حسي را ايجاد نكند.
حتي اگر بپذيريم موضوع خاصي براي همه نگران‌کننده است، هر كدام از ما تمايل دارد كه پاسخ و عکس‌العمل‌های متفاوتي نسبت به آن موضوع نشان دهد.
مطلوب‌ترین سطح استرس آن است كه باعث تحريك و انگيزش ما براي پيشرفت شود، اما احساس دل‌شوره و نگراني در ما ايجاد نكند.
مسائلي كه ما را دچار استرس می‌کنند و مقدار استرسي كه در حالت اضطراب قادر به تحمل آن هستيم با افزايش سن تغيير می‌یابد. مشخص شده است كه اغلب بیماری‌ها با استرس‌های مزمن افراد در ارتباط‌اند.
اگر دچار علائم استرس هستيد و از حد مطلوب آن فراتر رفته‌اید، در اين حالت بايد از استرس موجود بكاهيد و يا توانايي خود را براي اداره نمودن آن افزايش دهيد.
 
بياموزيد كه چگونه عکس‌العمل‌های جسمي خود را نسبت به استرس متعادل نماييد
- چند نفس آرام و عميق، ضربان قلب و سرعت تنفس شما را به حالت عادي بر می‌گرداند. - تکنیک‌های تمدد اعصاب می‌توانند از فشارهاي وارده بر عضلات بكاهند.
يكي از اين تکنیک‌ها تمرين تمركز فكر است. به اين صورت كه چهار زانو با ستون فقرات صاف به طوري كه دست‌ها روي ران باشد، چشم‌ها را ببنديد و به دم و بازدم خود توجه كنيد.
آرام و مطلع از وضعيت بدن به مدت چند دقيقه بنشينيد. بعد از مدتي احساس می‌کنید كه استرس شما کم‌کم از بين می‌رود.
- تجويز دارو توسط پزشك نيز می‌تواند به طور کوتاه‌مدت در متعادل نمودن واکنش‌های جسمي فرد نسبت به استرس مؤثر باشد، گرچه تجويز دارو به‌تنهایی راه‌حل مناسبي براي ملايم نمودن اين واکنش‌ها نيست.
فراگيري روش‌های ارادي متعادل‌سازی اين واکنش‌ها، براي ملايم سازي آن‌ها به‌طور بلندمدت ارجح‌تر هستند.


جسم خود را بسازيد
براي مراقبت از قلب و عروق، 3 تا 4 بار در هفته ورزش كنيد. (تمرينات ريتميك طولانی‌مدت مانند پیاده‌روی، شنا، دوچرخه‌سواری و دومیدانی جزء بهترين تمرينات هستند).
كارشناسان معتقدند افرادي كه در معرض استرس قرار دارند بايد به قدم زدن و بازي با بچه‌ها بپردازند تا هورمون شادي در بدنشان بيشتر ترشح شود.
همچنين معتقدند كه تمرينات ورزشي با حالات رواني رابطه دارد، زيرا اين تمرينات باعث كم شدن سطح كورتيزول می‌شود و سروتونين را كه از آن به هورمون شادي تعبير می‌شود افزايش می‌دهد.
- از همه گروه‌های غذايي به‌طور متوازن استفاده نماييد خود را به وزن متعادل برسانيد كمي فراغت و تفريح را در كنار كار فراموش نكنيد.
هر وقت كه می‌توانید به خود زنگ تفريحي بدهيد، حتي براي چند دقيقه از محيط كار خود خارج‌شده و استراحت كنيد. به اندازه كافي بخوابيد و در حفظ برنامه و استراحت و خواب خود تا حد امكان جدي و سخت‌گیر باشد.
- قبل از خواب، فعاليت پرتحرک نداشته باشيد و اگر امكان داشته باشد يك نوشيدني گرم بنوشيد.

روح خود را بسازيد
ارتباطات و دوستی‌های مشترك خود را افزايش دهيد. اهداف خود را دنبال كنيد اهداف واقع گراآنه اي كه براي خود شما مهم هستند، نه اهدافي كه ديگران آن‌ها را براي شما در نظر می‌گیرند.
هميشه انتظار كمي نااميدي، شكست و ناراحتي را داشته باشيد.
هميشه آرام و مهربان و دوست خود باشيد.
تمام افراد، با رعايت كردن موارد بالا می‌توانند استرس را از خودشان دورنمایند و انرژي خودشان را معطوف كار و تربيت و پرورش فرزندانشان نمايند و افراد سالم می‌توانند جامعه‌ای سالم ايجاد كنند.
تک‌تک افراد موظف‌اند كه براي حفظ جامعه و خانواده خود و ايجاد ارتباط مؤثر، سالم و تندرست باشند. ‹‹عقل سالم در بدن سالم›› والدين بايد بهشت تمام افراد خانواده باشند. با رعايت موارد بالا اميد است كه اين معضل اجتماعي رفته‌رفته رو به زوال رود تا خانواده‌ای سالم داشته باشيم.

مرکز مشاوره آرامش پلیس لرستان